De oude kastanje

Bohdan is een tevreden man. Hij heeft zichzelf wat rust gegund en is voor zijn boerderij op het bankje gaan zitten. De lentezon schijnt op zijn gezicht en met de ogen dicht geniet hij van de warmte. De hele dag is hij bezig geweest het grasland te maaien. Het is voor de eerste maal dit jaar en hij hoopt dat er nog vele maaidagen volgen. Als het morgen weer zo’n zonnige, warme dag wordt, kan hij overmorgen het gras van het land halen om er een deel van in te kuilen. Het andere deel krijgen de koeien.
Gefladder laat hem opkijken. Twee houtduiven slaan met hun vleugels naar elkaar. Een derde loopt op een afstandje wat heen en weer en doet als of dat geruzie haar niet aangaat. O, hij weet zeker dat het een vrouwtje is. Waarom zouden die twee vechtersbazen anders ruzie maken? Lenteliefde doet niet alleen bij mensen rare dingen. Eén van de twee strijders geeft het op en vliegt de oude kastanjeboom in.

Onwillekeurig voelt hij naar de kastanje zijn broekzak. Hij is er nog en zal het nog een lange zomer moeten volhouden. Elke herfst zoekt hij de twee grootste kastanjes. Eén bewaart hij een jaar lang in zijn broekzak. De ander legt hij in de linnenkast als reserve. Het is zijn aardeleiding, de connectie met zijn verleden. Zijn overgrootvader heeft deze kastanjeboom geplant. Zijn opa heeft er, net als zijn vader, een hart ingesneden en de initialen van hem en zijn vrouw met een pijl door dat hart met elkaar verbonden. Zijn vader deed hetzelfde en toen hij zijn Anna trouwde, was hij aan de beurt. Een simpele symbolische handeling met een diepe lading en die kastanje in zijn broekzak helpt hem om zich dat elke dag te herinneren. Nog even en dan zal de boom weer bloeien met roomwitte kaarsen. Een kerstboom in de lente.
Meisjesgelach roept hem terug in de werkelijkheid. Zijn dochters Yulia en Alina zijn blijkbaar klaar met hun huiswerk. Hij staat op en gaat de stal in. Voor het eten kan hij nog mooi de vier koeien melken.

Net als hij de uier wast van de tweede koe trekt een diep motorgebrom zijn aandacht. Hij loopt naar buiten en ziet een zwaar legervoertuig zijn net gemaaide land oprijden. Op dat voertuig een vierkante constructie met aan één kant wel vierenzestig gaten. Hij vermoedt dat het een raketinstallatie is maar wat moet dat ding op zijn land? Uit een tweede wagen klimmen een aantal soldaten. Er klinken bevelen en de wagen met de raketten wordt opgesteld. Dan maken drie mannen zich los van de groep en komen op zijn boerderij af. Hij wacht ze op.

‘Wie ben jij?’ vraagt de middelste man.
‘Bohdan. En wie ben jij?’
‘Ik ben de kapitein van deze groep. Ben jij de eigenaar van deze boerderij?’
‘Ja…?’
‘Mooi. Die boom moet weg. Die staat in mijn schutsveld.’
‘Welke boom? Die kastanje?’
‘Ja.’
‘Dat zie je verkeerd. Jij bent in zijn schutsveld gaan staan. Rij honderd meter verder. Daar is een stuk land wat niet gebruikt wordt en waar geen bomen zijn die jou in de weg staan.’
‘Wie ben jij om mij bevelen te geven? Daar staat mijn geschut en daar blijft het ook staan. Vergeet je soms dat wij een oorlog aan het voeren zijn? Wij zijn jouw vrijheid aan het bevechten en het omzagen van die boom is toch wel één van minste offers die je kan brengen.’
Op dat moment komt Anna met Yulia kijken wat er aan de hand is. Ze blijven bij de staldeur staan.
‘Wie zijn dat?’ wil de kapitein weten.
‘Mijn vrouw en één van mijn dochters.’
‘Hm,’ zegt de kapitein maar Bohdan ontgaat de knipoog die de twee anderen elkaar geven niet.
‘Nou?’ vraagt de kapitein, ‘Gaat die boom om of niet?’
‘Ik denk niet dat de oorlog gewonnen gaat worden door het omzagen van een boom. Maar goed, ik zal er over nadenken en morgenvroeg laat ik het je weten.’

Bohdan gaat verder met melken en schuift daarna aan tafel. Als zijn bord leeg is zegt hij:
‘Jullie moeten een tijdje ergens anders gaan wonen. Doe kleren in een koffer met wat je verder nodig denkt te hebben. Neem de auto en rij naar mijn broer in Debaltseve. Blijf daar totdat ik laat weten dat het hier weer veilig is.’
‘En jij papa? Wat doe jij?’
‘Ik blijf hier. Er zal toch iemand moeten zijn die de koeien melkt en de andere dieren eten en drinken geeft.’
Het is al donker als de oude auto met gedoofde lichten het erf afrijdt.

Bohdan is vroeger wakker dan normaal. Buiten begint het voorzichtig licht te worden en hij weet niets beter te doen dan brood te snijden en koffie te zetten. Hij eet bedachtzaam en vraagt zich af hoe laat hij zijn broer zal bellen. Hij wil weten of zijn meiden goed aangekomen zijn. Donkere schaduwen passeren het keukenraam en even later staat er een hele groep soldaten in zijn keuken. Een aantal van hen doorzoeken het huis en komen even later terug.
‘Waar is je vrouw!? Waar zijn je dochters!?’ schreeuwen ze.
‘Weg.’
‘Weg!? Waar zijn ze naar toe?’
‘Op familiebezoek.’
Er wordt gevloekt en geschreeuwd. Dan komt de kapitein naar voren.
‘Hoe zit het met die boom?’ wil hij weten.
‘Die blijft staan.’
‘Neem hem mee,’ commandeert hij.

Ze voeren Bohdan naar buiten en laten hem los als ze bij de oude kastanjeboom zijn. Tegen de stam staat een bijl. De kapitein gaat naast hem staan en zegt:
‘Je weet wat er te doen staat. Het is of hakken of we schieten je neer.’
Bohdan pakt de bijl en voor iemand weet wat er gebeurt, klieft het ijzer door het borstbeen van de kapitein en boort zich in het hart. Even is het ijzingwekkend stil en net als Bohdan zich afvraagt waarom het zo lang duurt, vallen achter hem de schoten. Stervend valt hij naast het lijk van de kapitein.

Die middag hakken de soldaten zelf de boom om. Ze doen het niet goed. De boom valt op de boerderij en beneemt zo hun tijdelijk maar comfortabel onderkomen. Het lijk van Bohdan slepen ze naar binnen en steken dan de boerderij aan. Het vuur brandde de hele nacht maar het onderste deel van de dikke stam wordt bewaard. Het hout is te nat en voorkomt dat vier harten met pijlen en initialen voorgoed in de vergetelheid verdwijnen.

© peter gortworst / april 2021

Dit bericht werd geplaatst in korte verhalen en getagged met , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

2 reacties op De oude kastanje

  1. Mies Huibers zegt:

    Heftig verhaal, maar prachtig geschreven.

    Geliked door 1 persoon

  2. Zoveel zinloosheid mooi beschreven.

    Geliked door 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s