Soms begin je ergens aan waar je beter niet aan had moeten beginnen. Daar is Evert inmiddels ook achter. De feestzaal van je eigen hotel-café-restaurant verhuren aan een politieke partij bijvoorbeeld. En dan zonder je even te verdiepen in welke partij dat is. Dom en onoplettend. Hij heeft zichzelf verontschuldigd met argumenten als ‘geld stinkt niet’ en ‘alle inkomsten in deze decembermaand zijn welkom’. Drogredenen natuurlijk en nu zit hij vanavond opgescheept met een zaal uiterst rechtse politieke warhoofden. Er viel, toen hij erachter kwam wie de huurders waren, niet veel meer aan te doen. Het huurcontract was al getekend en de vooruitbetaling bijgeschreven op zijn rekening. Het enige wat hij nu nog hoopt, is dat er niet te veel ruchtbaarheid aan is gegeven. Voor je het weet wordt je aan dat soort lui gelinkt en dat kan desastreus zijn voor de goede naam en faam van het bedrijf. Honderdvijftig stoelen moeten er klaargezet worden. Een klus waar hij deze middag aan gaat beginnen. Gelukkig hebben ze vorige week al de kerstverlichting opgehangen en de boom versierd.

Het is net na twaalven als Evert zich een broodje warm vlees met pindasaus maakt. In het café zitten twee techneuten met de naam van hun bedrijf in koeienletters op hun rug, aan een uitsmijter ham en cola light. Opa zit gewoontegetrouw met zijn koffie aan het tafeltje bij het raam en probeert de dagelijkse kruiswoordpuzzel uit de krant op te lossen. Manke Teun heeft aan de bar plaatsgenomen om met jonge jenever de fantoompijnen in zijn afgezette been te onderdrukken. Met vooruitziende blik is hij met zijn rolstoel gekomen. De pijn verdwijnt niet met één glaasje en hoe meer hij drinkt hoe onzekerder zijn toch al wankele loop wordt. Evert roept zijn vrouw om de bar over te nemen en gaat aan het werk in de feestzaal.

Evert en zijn oproepkrachten zijn er druk mee. Voor de tafel waar zij koffie en thee inschenken, staat een lange rij van goed doorvoede mannen in nette pakken met oranje stropdassen. Opvallend weinig vrouwen merkt Evert op. Naast die stropdas hebben ze nog een ding gemeen: het zijn luidruchtige gasten. Dat is vooral te horen als de toespraken beginnen. Zodra er termen vallen als ‘Nederland voor de Nederlanders’, ‘grensbewaking’, ‘islamitisch tuig en gelukzoekers’ wordt er niet alleen geapplaudisseerd maar ook veel gejoeld. Evert begrijpt dat niet. Nederland is één van de welvarendste landen. Decennia lang een gidsland als het gaat om vooruitgang, welvaart en gastvrijheid. Waar is het mis gegaan? Waar komt die verbetenheid, die boosheid, die verontwaardiging bij deze mensen vandaan?

Hij loopt de keuken in om de frituur aan te zetten. Straks moeten er bitterballen geserveerd worden en elke bal dient een prikkertje met een Nederlands vlaggetje te krijgen. Speciaal verzoek van de organisatie. Dan wordt er op de keukendeur geklopt en nieuwsgierig doet Evert open.
In het halfduister staan een man en een vrouw met een Zuid-Europees uiterlijk. De vrouw is overduidelijk zwanger. In perfect Engels vraagt de man de weg naar het station. Wanneer Evert hem duidelijk maakt dat er geen station is, slaat de verwarring toe. De man toont een briefje met drie woorden: Bahnhof Ter Apel. Evert laat ze binnen en na wat doorvragen blijken ze uit Syrië te komen, de lange reis door Europa te voet hebben afgelegd en dat iemand hen de grens met Duitsland heeft overgezet met de mededeling dat Ter Apel hun reisdoel is. Evert haalt zijn vrouw erbij voor overleg. Er gaat geen bus meer naar het station in de stad, ze zelf naar hun bestemming brengen is door de zaal met gasten niet mogelijk en ze zomaar de donkere decembernacht insturen, willen en kunnen ze niet. Zijn vrouw neemt hen mee naar boven en leidt ze naar één van de hotelkamers. Daar kunnen ze vannacht blijven en morgen zien we wel weer.

Net als Evert de eerste lading bitterballen naar de zaal heeft gebracht, schiet zijn vrouw hem aan. De dokter moet komen omdat de vrouw, boven in de hotelkamer, aan het bevallen is geslagen.
En zo kan het gebeuren dat beneden in de zaal verkondigd wordt dat de uitwassen van de Islam het bestaan bedreigen terwijl aan de andere kant van het plafond een islamietje het levenslicht ziet. Evert krijgt daar niet veel van mee. Hij heeft geen weet van barensweeën, kleertjes en luiers die op stel en sprong ergens vandaan gehaald moeten worden, een nerveuze vader die ijsbeert over de kleine overloop en zijn vrouw die weet wat te doen omdat ze het zelf al drie keer heeft ervaren. Om eerlijk te zijn: hij wil het ook niet weten. Toch krijgt hij van de toestand boven het een en ander mee. Eén van de oproepkrachten pendelt op en neer om te zorgen dat alles wat aan geboortespul binnen komt naar boven gaat en houdt hem zo ongevraagd op de hoogte.

Het liefst had Evert de net nieuwe vader naar beneden gehaald om hem een hart onder de riem te steken. Te vertellen dat je best vader kan zijn zonder de geboorte te zien gebeuren. Hij zou grif toegeven dat hij in het verleden zo’n geboorte doodeng vond en het moment dat alles achter de rug is en je je vrouw met kind samen mooi in bed ziet liggen, ook een gedenkwaardig ogenblik is.

Onder de huidige omstandigheden lijkt het Evert niet verstandig de nieuwbakken vader naar beneden te halen. Over een kleine twee weken schoolt ook dit volk in de zaal zich in hun kerken samen om vroom te zingen van vrede op aarde en in de mensen een welbehagen. Ze horen het wonderlijke verhaal aan van die Jozef en Maria met dat kindeke Jezus en vreten zich beide kerstdagen vervolgens vol. Dit alles ondanks die ‘enorme schare’ aan gelukzoekers die het bestaan zouden bedreigen, een aanslag vormen op de Joods-Christelijke-Humane cultuur en hier alleen maar komen om hun hand op te houden. Ze zullen niet beseffen dat het echte wonder nu boven hun hoofd plaats vindt. Dat besef vraagt een wijdere blik en een groter hart. Lastig als je blik vertroebeld is en je hart versteend door haat. Dan kan je in de ander geen ontheemde, geen Jozef of Maria zien en al helemaal geen kindeke. Of dat nu Jezus heet of niet.

© Peter Gortworst / dec. 2023

Een boek van mij lezen? Ga naar de boekwinkel of bestel via
http://www.boekenbestellen.nl/boek/wraak-kent-geen-winnaars
http://www.boekenbestellen.nl/boek/de-glimlachende-dode